Τρίτη, Νοέμβριος 12, 2019

[Γιορτή του Ριζίτικου, Ανατολ.Τάφρος, 27.08.19]

Θέλω, πρώτα απ’ απ’ όλα, να εκφράσω τη χαρά και την ικανοποίησή μου, που μια μακροχρόνια και επίπονη προσπάθεια ̶ στην οποία συνέβαλε σε κάποιο βαθμό και το Ίδρυμα Γεωργίου και Αρτεμισίας Καψωμένου ̶ έφτασε σε αίσιο τέλος και προσφέρει σήμερο γενναιόδωρα, σε όλο το κόσμο, τους πρώτους ώριμους καρπούς της. Πρόκειται για την πρωτοβουλία που ανέλαβαν οι γενναίοι άνθρωποι που θα καμαρώσομε απόψε, να ξεπεράσουν τις αντιθέσεις, τις προσωπικές ευαισθησίες και τις διαφωνίες τους σε ζητήματα ιερά γι’ αυτούς και απαραβίαστα, και να ενώσουν τις δυνάμεις τους (συλλόγους, ομάδες, συντροφιές του ριζίτικου τραγουδιού της Δυτικής Κρήτης) σε μια ομοσπονδία που θα προασπίσει αποτελεσματικότερα και θα διαφυλάξει το μείζον αγαθό, για το οποίο όλοι αγωνίζονται. Και ως αυθεντικοί φορείς της ελληνικής παράδοσης, επέλεξαν, όχι την εύκολη - εξωγενή- κοινοτοπία του «ανθρωποφάγου» ανταγωνισμού, μα το δύσκολο δρόμο, που είναι η σύζευξη και εναρμόνιση των αντιθέσεων, στη βάση της αναγνώρισης των τοπικών ιδιαιτεροτήτων. Είμαστε μάρτυρες της «φιλιάς» που έδεσε σήμερα εδώ· κι ευχόμαστε να είναι χιλιόχρονη σαν το ριζίτικο τραγούδι κι ακατάλυτη ωσάν τσι Γαλανές Μαδάρες. Και να την επαναβεβαιώνουμε κάθε χρόνο τέτοιον καιρό με τη Γιορτή του Ριζίτικου, που συνομολογούμε στην πρότασή τους να γίνει ετήσιος θεσμός.

Απόψε είναι η ώρα της πράξης, όχι της θεωρίας. Γι’ αυτό θα περιοριστώ στο ελάχιστο αναγκαίο. Θα προσπαθήσω με δυο λόγια να εξηγήσω γιατί πρέπει, σώνει και καλά, να διασώσουμε το ριζίτικο τραγούδι σε μια εποχή και σε μια κοινωνία τόσο αποξενωμένη από το πνεύμα και το ήθος του. Τί είναι αυτό το τόσο σπουδαίο που αντιπροσωπεύει το ριζίτικο τραγούδι και που το καθιστά μοναδικό και ανεκτίμητο θησαυρό του λαϊκού μας πολιτισμού;

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΠΕΜΠΤΗ, 29.8.19 

19.00 - 21.00: Εναρκτήρια Πανηγυρική Συνεδρία   

Χαιρετισμοί : 
Εκπρόσωπος της Περιφέρειας Κρήτης – Περιφερειακής Ενότητας Χανίων
Εκπρόσωπος του Δήμου Χανίων
Εκπρόσωπος του Δήμου Πλατανιά
Γιώργος Παπαναστασίου, Διευθυντής Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών –Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη
Καλωσόρισμα από Εκπρόσωπο της Εταιρείας Κρητικών Σπουδών

 Συνεδρία: Διαπολιτισμικές σχέσεις Ελλάδας – Ρωσίας στην ιστορική διαχρονία 

19.30 - 20.00: Oleg Tsybenko, "Η ρωσική Ανακάλυψη της Ελλάδας: οι αντιλήψεις για τον ελληνικό κόσμο - μεσαιωνική γραμματεία, οι περιηγητές, οι λογοτέχνες". 

20.00 - 20.20: Σ.Ν. Φιλιππίδης, "Ρωσία και Χανιά: Ο Κονσταντίν Λεόντιεβ, γραμματέας του ρωσικού προξενείου (1863), και ο Στέλιος Χαριτάκης, ο πρώτος μεταφραστής τού Εγκλήματος και Τιμωρίας σε βιβλίο (1912)".

20.20 - 20.40: Χρήστος Αλεξίου, "Η συμβολή του Μήτσου Αλεξανδρόπουλου στη μελέτη της ρωσικής λογοτεχνίας στην Ελλάδα".

20.40 - 21.00: Παρεμβάσεις - Συζήτηση

H Εταιρεία Κρητικών Σπουδών–Ίδρυμα Καψωμένου και το Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών–Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη, συμμετέχοντας στο Έτος γλώσσας και λογοτεχνίας Ελλάδας - Ρωσίας, οργανώνουν, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης – Περιφερειακή Ενότητα Χανίων, Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα «Ελληνορωσικές λογοτεχνικές σχέσεις: συγγραφείς και κείμενα» (29-31 Αυγούστου 2019), όπου έχουν κληθεί να μετάσχουν πανεπιστημιακοί καθηγητές και ειδικοί ερευνητές από τη Ρωσία και την Ελλάδα.

Στόχος του Συνεδρίου είναι να μελετήσει και να αναδείξει τους ιστορικούς δεσμούς των δύο λαών στο πεδίο του πολιτισμού και ειδικότερα της πνευματικής ζωής και της υψηλής τέχνης του λόγου: το ρόλο των βυζαντινών ιεραποστόλων και λογίων στη διαμόρφωση της πνευματικής παράδοσης των Ρώσων, από το 10ο αιώνα (εκχριστιανισμός των Ρώσων, Γάμοι του Βλαδίμηρου του Μεγάλου με την πορφυρογέννητη Άννα, αδελφή του Βασιλείου του Βουλγαροκτόνου)· και τη γόνιμη επίδραση των μεγάλων Ρώσων συγγραφέων (Ντοστογιέβσκι, Τολστόι, Πούσκιν, Τσέχωφ, Μαγιακόφσκι) στους Νεοέλληνες ποιητές και πεζογράφους κατά τους δύο τελευταίους αιώνες.

Η θεματική του Συνεδρίου εστιάζει στους τομείς της γλώσσας και της λογοτεχνίας, εξειδικεύοντας στα ακόλουθα ερευνητικά πεδία:

  • Διαπολιτισμικές σχέσεις Ελλάδας – Ρωσίας (συγχρονική και διαχρονική προοπτική)
  • Οι Νεοελληνικές σπουδές στη Ρωσία και οι Ρωσικές σπουδές στην Ελλάδα.
  • Συγγραφείς και κείμενα. Πηγές – Επιδράσεις – Διακειμενικότητα.  
  • Η εικόνα των Ρώσων στην ελληνική και των Ελλήνων στη ρωσική λογοτεχνία. 
  • Προοπτικές των Ελληνορωσικών σχέσεων στο πεδίο του πολιτισμού.

Η Εναρκτήρια Πανηγυρική Συνεδρία θα είναι την Πέμπτη, 29 Αυγούστου 2019, το απόγευμα, ώρα 19.00 έως 21.00.

region crete

Συμμετέχοντας στους εορτασμούς του Έτους Ερωτόκριτου, η Εταιρεία Κρητικών Σπουδών – Ίδρυμα Καψωμένου και η Περιφέρεια Κρήτης – Περιφερειακή Ενότητα Χανίων διοργανώνουν, με τη συνεργασία της Ένωσης Πολιτιστικών Φορέων Επαρχίας Κισάμου και της Εταιρείας Γραμμάτων και Τεχνών Ανατολικής Κρήτης, μια ποιητική και μουσική ημερίδα με θέμα:

O ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ ΚΑΙ Η ΛΑΪΚΗ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Ο διάλογος της μαντινάδας και της ρίμας με τον Ερωτόκριτο του Κορνάρου

Η σχέση του Ερωτόκριτου με τη λαϊκή παράδοση, ιδιαίτερα με την κρητική μαντινάδα και τη ρίμα, είναι ένα επιστημονικό πρόβλημα με πολύ ενδιαφέρουσες προεκτάσεις. Αντί να κάνομε ένα ακόμη Συνέδριο ειδικών μελετητών, επιλέξαμε να αναπαραστήσομε θεατρικά τους όρους και τα συστατικά στοιχεία του προβλήματος, μέσα από ζωντανούς ποιητικούς και μουσικούς διαλόγους ανάμεσα σε αυθεντικούς φορείς της παράδοσης: από τη μια αφηγητές και λαϊκούς τραγουδιστές του Ερωτόκριτου κι από την άλλη Κρητικούς μαντιναδολόγους και λυράρηδες. Αναπαράγοντας τη διαλεκτική του προσωπικού δημιουργού και του έργου του με τη ζωντανή λαϊκή παράδοση, επιχειρούμε μια καλλιτεχνική μεταγραφή του προβλήματος, που να δίνει την προτεραιότητα στην αισθητική απόλαυση και μέσω αυτής να διεγείρει τον προβληματισμό· όπως μας δίδαξε το αρχαίο θέατρο. Ο θεωρητικός λόγος περιορίζεται στο απολύτως αναγκαίο: μια σύντομη εισαγωγή.

Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η

Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο

«Ελλάδα – Ιταλία: πολιτιστικές σχέσεις  (16ος - 20ος αιώνας)»

Μνήμη Κωνσταντίνου Νίκα

[Πύργος Αλικιανού, 11-12 Ιουλίου 2019]

 

Η Εταιρεία Κρητικών Σπουδών – Ίδρυμα Καψωμένου, σε συνεργασία με την Περιφερειακή Ενότητα Χανίων, οργανώνει Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα: «Ελλάδα – Ιταλία: πολιτιστικές σχέσεις (από το 16ο στον 20ον αιώνα)».             

Το Συνέδριο είναι αφιερωμένο στη μνήμη του Καθηγητή Κωνσταντίνου Νίκα, διευθυντή Νεοελληνικών Σπουδών στο πάλαι ποτέ Istituto Universitario Orientale (Napoli, Ιταλία), εκδότη του δίγλωσσου περιοδικού «Ιταλοελληνικά. Rivista di cultura Greco-moderna», ιδρυτικού μέλους της «Σύμπραξης Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων για την ενίσχυση των Νεοελληνικών Σπουδών» και της Σειράς «Βιβλιοθήκη Κλασικών Νεοελλήνων Συγγραφέων».

To Συνέδριο θα πραγματοποιηθεί 11-12 Ιουλίου 2019 στα Χανιά, στην έδρα της Εταιρείας Κρητικών Σπουδών. Θα συμμετέχουν καθηγητές πανεπιστημίου, συνάδελφοι και συνεργάτες του τιμώμενου, νεοελληνιστές εκπαιδευτικοί και ειδικοί ερευνητές.    

Οι θεματικοί άξονες του Συνεδρίου είναι:

Α. Πολιτιστικές σχέσεις Ελλάδας – Ιταλίας από το 16ον αιώνα ως τις μέρες μας.

Β. Η λογοτεχνία της Κρητικής Αναγέννησης. Κρητικό Θέατρο, Ερωτόκριτος.

Γ. Ιστορικο-γραμματολογικά ζητήματα της πρώιμης λογοτεχνίας μας (18ος – 19ος αι.).

Δ. Νεοελληνική ποίηση και πεζογραφία του 19ου και 20ού αιώνα.

 

Η παρουσία σας θα είναι για μας μεγάλη τιμή και χαρά

ΠΕΜΠΤΗ, 11.07.2019

Εναρκτήρια Πανηγυρική Συνεδρία: Μνήμη Κωνσταντίνου Νίκα

19.30 - 20.00:  Καλωσόρισμα – Χαιρετισμοί

Φιλολογικό Μνημόσυνο

20.00 – 21.15:
- Ερατοσθένης Γ. Καψωμένος, Ο Κωνσταντίνος Νίκας και η συμβολή του στις ελληνοϊταλικές πολιτιστικές σχέσεις

- Μόσχος Μορφακίδης-Φυλακτός, Κωνσταντίνος Νίκας. Η προσωπικότητα και το έργο του 

- Γιάννης Σιδηροκαστρίτης, Ο Νίκας και  η σχέση του με τους ελληνόφωνους της Κάτω Ιταλίας

- Mήνυμα των Ελληνοφώνων για τον Κωνσταντίνο Νίκα

- Vincenzo Rotolo, Μνήμη Κωνσταντίνου Νίκα

- Τίτος Πατρίκιος, «Κερί αναμμένο»

- Ιφιγένεια Τριάντου, Χαιρετισμός

- Ανθή Νίκα, Αντιφώνηση εκ μέρους της οικογένειας